Prothesen na genitale chirurgie
Na genitale chirurgie voor vermannelijking kunnen prothesen worden geplaatst. Zaadbalprothesen (testisprothesen) zijn mogelijk na een metaïdoioplastiek en phalloplastiek. Erectieprothesen zijn alleen mogelijk na een phalloplastiek. Om de prothesen te plaatsen moet je opnieuw een operatie ondergaan. Het kan ook zijn dat je (nog) niet opnieuw geopereerd wil worden. Op deze pagina lees je meer over de verschillende opties zonder operatie en wat de verschillende functies zijn van de prothesen.
(Nog) niet opereren: niet-medische opties
Misschien wens je (nog) geen operatie voor het plaatsen van prothesen of sta je op de wachtlijst voor een prothese. Ook zonder operatie zijn er opties om dysfore gevoelens te verlichten; dit noemen we niet-medische opties.
In plaats van een erectieprothese zijn er ook andere manieren om penetratie mogelijk te maken. Misschien lukt het om de penis stijf genoeg te krijgen met een 'gewoon' strak condoom. Maar er zijn ook speciale condooms: het exocondoom of de penis-sleeve. Dit zijn hulpmiddelen die je over jouw penis kan trekken. Een exocondoom bestaat uit een siliconen omhulsel en een verharde top. Hiermee kan je de penis verstevigen waardoor penetratie mogelijk kan worden. Een exocondoom kan je op maat laten maken zodat deze goed past en aan uiterlijke wensen voldoet. De prijs ligt rond de 350 euro (in 2026). Aanbieders zijn bijvoorbeeld Vigo Group en Eqwal. Een goedkoper alternatief is de DuroSleev, van ongeveer 20 dollar (in 2026).
Een penis sleeve trek je over de penis heen waardoor het mogelijk kan worden om te penetreren. Penis sleeves bestaan er in vele vormen, materialen en maten. Er bestaan ook penis sleeves met een geribbelde binnenkant waarbij het aftrekken van de sleeve fijn kan voelen. Er zijn meerdere aanbieders te vinden op het internet. De prijzen verschillen dan ook.
Na een phalloplastiek is het mogelijk om een lifter (zoals de Elator of Stays-Hard device) te gebruiken. Dit is een extern hulpstuk dat bestaat uit twee ringen en een dun spalkje. Let op: je hebt een eikelrand nodig om dit hulpstuk te gebruiken. De prijs voor een lifter ligt rond de 300 euro als je hem op maat laat maken (in 2026), en het product wordt vooralsnog enkel in de Verenigde staten gemaakt. Als je de lifter niet op maat laat maken ben je rond de 100 euro kwijt (in 2026).
Een penis sleeve trek je over de penis heen waardoor het mogelijk kan worden om te penetreren. Penis sleeves bestaan er in vele vormen, materialen en maten. De prijzen variëren dan ook enorm. Er zijn meerdere aanbieders te vinden via Google.
Over de zaadbalprothesen (testisprothesen)
Zaadbalprothesen zijn vulling voor de balzak. Zaadbalprothesen kunnen na een metaïdoioplastiek of een phalloplastiek in de balzak worden geplaatst. Mensen kiezen deze operatie bijvoorbeeld om het uiterlijk en gevoel van hun genitaal beter te laten passen bij hun identiteit. Deze operatie kan minimaal 6 maanden na de laatste genitale operatie worden uitgevoerd, als deze goed is genezen. Daarnaast moet jouw balzak genoeg ruimte hebben voor een prothese én moet je goed kunnen plassen. Dit wordt beoordeeld door de arts. Verduidelijkende uitleg over zaadbalprothesen kan je vinden in de animatievideo van Amsterdam UMC.
Voor een veilige operatie en het beste resultaat is het belangrijk dat je niet rookt en een gezond gewicht hebt (BMI-waarde hoger dan 18 en lager dan of gelijk aan 30). Wil je zelf je BMI berekenen? Dat kan op de website van het Voedingscentrum.
Mogelijke complicaties tijdens of na de ingreep
Tijdens of na het plaatsen van de zaadbalprothesen kunnen er problemen (complicaties) ontstaan, ook al is de operatie op de juiste manier uitgevoerd. Mogelijke complicaties zijn een nabloeding of een infectie. Ook kan de prothese spontaan naar buiten komen, dat noemen we erosie. Het komt in 5% van de gevallen voor dat één van de zaadbalprothesen moet worden verwijderd vanwege een complicatie. Eventueel kan op een later moment de prothese worden teruggeplaatst.
Soms blijkt na de ingreep dat de prothesen niet goed in de balzak zitten en dit kan klachten geven. Je kan een correctie krijgen om dit te verbeteren.
Over de erectieprothesen
Er zijn verschillende soorten erectieprothesen die na de phalloplastiek in het lichaam geplaatst kunnen worden. Aan de buitenkant is er dan dus niets te zien. Een erectieprothese is voor veel trans mannen en genderdiverse personen de enige manier waarop zij met hun penis kunnen penetreren tijdens seks.
Het succes van de operatie is echter beperkt. Drie jaar na het plaatsen, functioneert ongeveer 30% (dat is 3 van de 10) van de prothesen zonder complicaties. Bij ongeveer 7 van de 10 mensen treden er dus problemen op binnen drie jaar na het plaatsen. Je kan jouw wensen, seksueel functioneren en verwachtingen rondom een prothese bespreken met de uroloog en de seksuoloog. Verduidelijkende uitleg over erectieprothesen kan je vinden in de animatievideo van Amsterdam UMC.
Voorwaarden erectieprothesen
De erectieprothese operatie kan op z’n vroegst een jaar na de laatste genitale operatie worden uitgevoerd, als alles goed is genezen. Daarnaast moet je goed kunnen plassen én de penis moet een passend formaat hebben om de erectieprothese goed te laten werken. De uroloog beoordeelt je plasfunctie en het formaat. Je kan een erectieprothese laten plaatsen na een plasbuisverlenging, maar het duurt na een plasbuisverlenging meestal meer dan een jaar voor je goed genezen bent. Bij het plaatsen van de prothesen wordt er zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de bestaande littekens.
Voor de operatie heb je ook een consult met een seksuoloog. Dit kan je begeleidend psycholoog zijn. Je bespreekt in dit consult o.a. je seksuele leven, welke operatietechniek je wenst en wat je (seksuele) verwachtingen daarvan zijn. De seksuoloog doet geen uitspraken over of de erectieprothese voor jou haalbaar is, dat wordt samen met jou afgewogen door de uroloog en je begeleidend psycholoog op basis van jouw psychosociale situatie en lichamelijke conditie. Voor een veilige operatie en het beste resultaat is het belangrijk dat je niet rookt en een gezond gewicht hebt (BMI-waarde hoger dan 18 en lager dan of gelijk aan 30).
Soorten erectieprothesen
Er zijn meerdere soorten erectieprothesen van verschillende merken. Een aantal zijn speciaal ontworpen voor trans mannen en genderdiverse personen die een phalloplastiek hebben ondergaan (bijvoorbeeld Zephyr Surgical Implants).
Er zijn twee soorten prothesen:
- De ‘semi-rigide’ prothese: Dit is een staafje dat je kunt buigen in de gewenste positie. Met de hand kan de penis recht worden gezet of worden gebogen. Wanneer je ook zaadbalprothesen wenst, worden deze in een aparte operatie geplaatst. Dit soort erectieprothese is makkelijk in gebruik en gaat lang mee. Een nadeel is dat de penis altijd een beetje stijf is, waardoor deze soms moeilijk te verbergen is, bijvoorbeeld in een strakke broek of zwembroek. Ook is er bij deze prothese constant spanning op de huid, wat de kans vergroot dat de prothese door de huid heen komt.
- De hydraulische of opblaasbare erectieprothese: Bij deze prothese wordt een ballonnetje in de onderbuik geplaatst met een vloeistof erin en een pompje in de balzak. Door te knijpen in de balzak wordt de penis stijf, omdat de vloeistof van het ballonnetje naar de prothese gaat. Door de bovenkant van de pomp in te drukken, loopt de prothese leeg en wordt de penis weer slap. Het pompje is tegelijkertijd vulling voor de balzak. Wanneer je ook balzakprothesen wenst, hoeft er dus nog maar één geplaatst te worden. Deze soort erectieprothese kan een slappe en harde toestand nabootsen. Dat geeft ook minder spanning op de huid en daardoor verkleint de kans dat de prothese door de huid heen komt. De opblaasbare erectieprothesen gaan over het algemeen wel sneller kapot omdat het een ingewikkelder systeem is.
1. 'Flexible' erectile device
2. Hydraulic erectile devices
Mogelijke complicaties tijdens of na de ingreep
Tijdens of na het plaatsen van de prothese kunnen er problemen (complicaties) ontstaan, ook al is de operatie op de juiste manier uitgevoerd. Complicaties komen bij erectieprothesen vaak voor. Bij ongeveer 7 op de 10 mensen ontstaat er binnen 3 jaar een probleem. Mogelijke vroege complicaties zijn een nabloeding of een infectie. Meestal moet de prothese dan worden verwijderd. Als je goed bent genezen, kan de prothese opnieuw worden geplaatst. Daarnaast kan je pijn krijgen in het genitale gebied of de plek voelen waar de prothese is bevestigd. Ook kan de geplaatste prothese een negatief effect hebben op het plassen als je een plasbuisverlenging hebt.
De prothese kan verplaatsen of spontaan naar buiten komen door druk op de huid. De prothese moet dan worden verwijderd. Wel kan later geprobeerd worden om de prothese opnieuw te plaatsen. Het kan ook zijn dat de prothese stuk gaat, zonder verplaatsing of infectie. In dit geval wordt de kapotte prothese verwijderd en wordt er tijdens dezelfde operatie een nieuwe prothese geplaatst.
Het uiteinde van de penis kan gaan hangen als de prothese te kort is. Dit kan leiden tot problemen met penetratieve seks. Bij een hydraulische erectieprothese kunnen er ook complicaties ontstaan in de buik, zoals een bloeding, infectie of schade aan omliggende organen.
Erectieprothesen gaan regelmatig stuk. Mocht je steeds nieuwe prothesen willen, dan betekent dat veel operaties. Iedere heroperatie zorgt voor littekenweefsel en brengt opnieuw complicaties met zich mee. Door littekenstrengen (verkleefde littekens) kan de penis bijvoorbeeld iets verkorten of krom worden.
Zorgverzekering
Op het moment van schrijven (2026) wordt het plaatsen van een erectieprothese vergoed door Nederlandse zorgverzekeraars. Neem bij twijfel contact op met jouw zorgverzekeraar.
Nazorg
Het advies voor nazorg kan verschillen per zorginstelling. Vaak word je geadviseerd de penis de eerste twee weken na de operatie omhoog te dragen. Je mag pas weer zwemmen, in bad of naar de sauna als de wonden volledig zijn genezen. Dit duurt meestal minimaal twee weken en voorkomt dat de hechtingen te vroeg oplossen en de wondjes open gaan staan. Kort douchen mag wel.
Een hydraulische erectieprothese moet de eerste paar maanden elke dag geactiveerd worden. Daarna kan je dit afbouwen naar een paar keer per week.
Na ongeveer 2 weken kom je voor controle naar de poli, en 2-4 weken daarna nog eens. Je mag geen seks hebben tot alles goed genezen is (minimaal 6 weken). In eerste instantie wordt paracetamol aangeraden bij pijnklachten. Als de pijn toeneemt of er is sprake van zwelling of roodheid van het operatiegebied, neem dan contact op met jouw zorginstelling of behandelend arts.
Seksualiteit
Seksualiteit is voor iedereen anders en voor de meesten belangrijk. Als jouw penis voldoende is hersteld, kan je seks hebben met je erectieprothese. Je mag geen seks hebben tot je op controle bent geweest op de polikliniek; daar kan je je herstel bespreken tijdens de nacontroles bij de plastisch chirurg.
Je seksuele leven is niet alleen afhankelijk van een (erectie)prothese, maar van vele psychologische, sociale en biologische factoren. Het (seksueel) 'eigen' maken van jouw penis en deze prettig seksueel te leren gebruiken, zijn belangrijke uitdagingen na genitale chirurgie. Veel trans mannen en genderdiverse personen zijn seksueel tevreden zonder een erectie-prothese, anderen zijn tevreden met een erectieprothese. Het is vooral belangrijk dat je ontdekt wat voor jou specifiek belangrijk en prettig is op seksueel gebied. Seks is natuurlijk meer dan alleen penetratie. Het is ook een goed idee om daarover te spreken met je (eventuele) partner(s). Als je kiest voor een erectieprothese, is het belangrijk dat je je realiseert wat daarvan de complicatierisico’s zijn (bijvoorbeeld slijtage en hersteloperaties). Bespreek dit ook zeker met de uroloog, plastisch chirurg of seksuoloog.
Deze tekst is aangepast op 26-8-2026
Volgende Stap
We raden je aan alle informatie stap voor stap door te nemen om een volledig beeld te krijgen van de verschillende behandelopties en het proces eromheen!
Terug naar overzicht
Buitenland
Op deze pagina lees je meer over de zorginstellingen waar je geopereerd kan worden, en hoe je daar terechtkomt.
