(Nog) Niet opereren
Twijfel je nog over de keuze voor een genitale operatie, of sta je op de wachtlijst? Dan zou je toch al stappen kunnen zetten in jouw transitie; ook zonder operatie kan je jouw lichaam aanpassen om genderdysfore gevoelens te verlichten. Een 'niet-medische' optie is een penisprothese. Daarnaast kan het zijn dat je behoefte hebt aan sociale en mentale ondersteuning. Informatie en tips hierover vind je hier!
Belangrijke beslissing
Het kiezen voor een genitale operatie is een belangrijke beslissing. Een operatie heeft veel gevolgen, bijvoorbeeld op mentaal, fysiek, sociaal en seksueel gebied. Ook brengt een genitale operatie risico’s met zich mee. Bij elke operatie kunnen kleine of grotere medische problemen (complicaties) optreden.
Overweeg je een genitale operatie, dan kan het helpen om na te denken over de invloed van jouw genitaal op je (gender)identiteit. Wat denk of hoop je dat een genitale operatie voor jou kan betekenen? Is het een keuze die nu in je leven past? Kan je rekenen op steun van vrienden en familie? Er zitten voordelen, maar ook veel nadelen aan een genitale operatie. Twijfelen over een genitale operatie is dus heel normaal. Dat betekent niet dat je twijfelt over je genderidentiteit. Het is belangrijk dat je de tijd neemt om je keuze goed af te wegen en dit te bespreken met naasten en zorgverleners.
Er zijn meerdere vermannelijkende genitale operaties waar je voor kan kiezen. Je kan ook kiezen voor geen operatie. Om een inzicht te krijgen in de mogelijke behandelopties en het zorgpad kan je de animatievideo van Amsterdam UMC bekijken.
Wijziging officiële geslacht zonder genitale operatie
In Nederland is het sinds 2014 mogelijk om het geslacht in de geboorteakte te wijzigen zonder een genitale operatie te ondergaan.
Niet-medische optie: penisprotheses
Er bestaan veel verschillende soorten en maten penisprotheses, met verschillende functies. De meeste penisprotheses (ook bekend als packer) zijn bedoeld als broekvulling en zorgen voor een bult in je onderbroek.
Er zijn ook penisprotheses om staand te kunnen plassen: een stand-to-pee packer (STP packer). Sommige protheses zijn te gebruiken als broekvulling, om staand te plassen én om te penetreren. Alleen zijn deze vaak heel duur en ze werken niet altijd goed. Penisprotheses zijn verkrijgbaar op het internet onder verschillende namen, zoals: (ftm) packer, penis padding, STP packer of erection rod. Er worden veel verschillende producten aangeboden op het internet (bijvoorbeeld op UNTAG of Paxsies).
Tip: kijk naar aanbieders die zelf trans of genderdivers zijn of te maken hebben met trans en genderdiverse personen; deze producten zijn meestal specifiek voor trans en genderdiverse personen. Let daarnaast goed op de kleur van de packer en de maat (bijvoorbeeld of het product in cm of inches gemeten is).
Hormoonbehandeling
Een hormoonbehandeling met testosteron zorgt voor lichamelijke veranderingen, ook van je genitaal. Sommige effecten van de hormoonbehandeling zijn blijvend, zoals een lagere stem. Hoe groot de verandering is en hoelang het duurt voor je iets merkt, verschilt per persoon en hangt samen met jouw genen, jouw dosis en hoelang je al hormoontherapie krijgt: hoe langer je hormonen gebruikt, hoe blijvender de veranderingen.
Naast veranderingen in de stem kan de hormoonbehandeling nog andere veranderingen met zich meebrengen:
- Vet en spieren: de vetverdeling in lichaam en gezicht verandert. Daarnaast nemen spiermassa en kracht toe.
- Lichaamsgewicht: de veranderende samenstelling van het lichaam (minder vet, meer spieren) kan zorgen voor een verandering in lichaamsgewicht.
- Gezichts- en lichaamsbeharing: er ontstaat haargroei in het gezicht (snor- en baardgroei) en lichaamsbeharing neemt toe (buik, armen en benen). Afhankelijk van je genetische aanleg kan testosteron ook zorgen voor mannelijke kaalheid.
- Menstruatie: meestal blijft de menstruatie weg na het gebruik van testosteron. Hoe snel de menstruatie wegblijft verschilt per persoon.
- Vruchtbaarheid: testosteron heeft, zover nu bekend, geen schadelijke invloed op eicellen. Wél moet je tijdelijk stoppen met testosteron op het moment dat je besluit eicellen te laten invriezen (minstens 3 maanden).
- Genitaal: de clitoris groeit (van1 tot 6 cm).
Voor sommige trans en genderdiverse personen helpt hormoonbehandeling genoeg tegen de genderdysfore gevoelens. Je kan er dan voor kiezen om (nog) geen genitale operatie te ondergaan.
Seksualiteit
Seksualiteit is voor velen belangrijk. Je seksleven is niet alleen afhankelijk van een genitale operatie, maar van vele psychologische en biologische factoren. Het is een goed idee om na te denken over jouw genitaal en jouw seksualiteit.
Bijvoorbeeld:
- Wat zijn jouw seksuele wensen?
- Wil/heb je een partner?
- Spreek je met je partner(s) over jullie seksuele wensen?
- Wat is mogelijk de invloed van een genitale operatie op jouw seksualiteit?
Zin in seks is mede afhankelijk van het hormoon testosteron – ongeacht gender. Hormoonbehandeling kan dus ook veranderingen teweegbrengen in je seksualiteitsbeleving, omdat je testosterongehalte dan toeneemt. Dit kan zorgen voor meer zin in seks. Met hormoonbehandeling kan je nog steeds opwinding en orgasmes ervaren, hoewel misschien op een andere manier dan voorheen.
Als je vragen hebt over seksualiteit na een genitale operatie, kan een consult met een seksuoloog helpend zijn. Neem hiervoor contact op met jouw zorginstelling.
Als je vragen hebt over jouw specifieke behandeling of een afspraak wilt maken met een behandelaar, verzoeken we je om contact op te nemen met jouw eigen dokter of hulpverlener.
Deze tekst is aangepast op 25-8-2026
Volgende Stap
We raden je aan alle informatie stap voor stap door te nemen om een volledig beeld te krijgen van de verschillende behandelopties en het proces eromheen!
Terug naar overzicht
Fertiliteit
Overweeg je een genitale operatie? Het is belangrijk om van tevoren na te denken over een eventuele kinderwens en het behoud van je vruchtbaarheid.
