Eenmaal weer thuis is het belangrijk voor je herstel om een aantal adviezen op te volgen, je moet nog weken tot maanden herstellen. Het is belangrijk dat je je lichaam de tijd geeft om te herstellen van de operatie. We adviseren de eerste 6 weken zwaar lichamelijk inspanning en sporten te vermijden. Je mag gedurende je herstel wel lichte huishoudelijke activiteiten verrichten. In de periode na je operatie heb je veel steun nodig van je omgeving om te helpen bij het dagelijks leven (boodschappen doen, koken, wassen, etc.). We raden aan dat je dit van tevoren plant. Kort douchen kan, maar je mag niet in bad, zwemmen of naar de sauna totdat de wonden zijn genezen. Dit duurt minimaal 6 weken. Roken belemmert de wondgenezing. Het wordt sterk geadviseerd om tot minstens 6 weken na de operatie niet te roken. Wacht met seksuele activiteiten tot de wonden volledig zijn genezen. Vooral na een metaïdoioplastiek en een phalloplastiek is fietsen de eerste maanden onprettig, je voelt zelf aan wanneer dit weer mogelijk is.

De duur van opname na de operatie verschilt per zorginstelling, en de nodige zorg voor je lichaam verschilt per operatie. Hieronder lees je de algemene opname en nazorg per operatietype.

Vaak geldt dat je na een hysterectomie 2 dagen bedrust hebt in het ziekenhuis. De katheter wordt een dag na de operatie verwijderd, waarna je binnen enkele uren goed moet kunnen uitplassen. Na het plassen word je blaas gescand om te controleren of je goed leeg kunt plassen. Wanneer het plassen niet of onvoldoende lukt, kan het nodig zijn dat de katheter tijdelijk teruggeplaatst wordt. Meestal mag je na 2 dagen opname naar huis.

Na de colpectomie blijf je tot 2 dagen in het ziekenhuis. Er wordt geadviseerd om een dag rust te nemen om de wonden te laten herstellen. De katheter wordt verwijderd waarna je binnen 6 uur goed uit moet plassen. Na het plassen wordt de blaas gescand om te controleren of deze goed leeg is. Als de blaas niet leeg genoeg is, wordt de katheter teruggeplaatst. Na ongeveer een week wordt de katheter dan opnieuw verwijderd.

Het advies is om meteen na de operatie rustig aan te bewegen. Als je voldoende zelfstandig bent, je wonden kunt verzorgen en kan poepen, mag je in principe naar huis. De arts geeft aan wanneer dit zover is, meestal na 2-3 dagen. In het algemeen geldt dat je na de operatie regelmatig op controle komt bij de plastisch chirurg en/of uroloog. De plastisch chirurg controleert het uiterlijk en de genezing van de penis. Bij beide technieken (met of zonder plasbuis) blijft de uroloog de plasbuis en plasfunctie controleren na de operatie. Als er complicaties optreden moet je vaker naar het ziekenhuis komen. Je verzorgt de katheter(s) en wonden zoals door de verpleegkundige van jouw zorginstelling uitgelegd is.

Het advies is om meteen na de operatie rustig aan te bewegen. Als je voldoende zelfstandig bent, je wonden kunt verzorgen en kan poepen, mag je in principe naar huis. De arts geeft aan wanneer dit zover is, meestal na 2-3 dagen. Als je een wond op de onderarm hebt, dan wordt deze na 5 dagen uitgepakt. Een wond op het been blijft zo lang mogelijk ingepakt. Mocht deze gaan lekken, dan wordt de wond uitgepakt en opnieuw verbonden. In het algemeen geldt dat je na de operatie regelmatig op controle komt bij de plastisch chirurg en de uroloog, onafhankelijk van de gebruikte techniek. De plastisch chirurg controleert het uiterlijk en de genezing van de penis. De uroloog controleert de plasbuis en plasfunctie na de operatie. Als er complicaties optreden moet je vaker naar het ziekenhuis komen. Je verzorgt de katheter(s) en wonden zoals door de verpleegkundige van jouw zorginstelling uitgelegd is. Het is noodzakelijk om de eerste zes weken een strakke onderbroek of netbroekje te dragen, met de penis in een rechte positie naar beneden.

De hechtingen van je operatie lossen na verloop van tijd (weken tot maanden) vanzelf op. Het kan gebeuren dat de hechtingen loslaten en de wondranden daardoor uit elkaar gaan staan. Dit zien we bij de metaïdoioplastiek en phalloplastiek relatief vaak gebeuren en ontstaat vaak bij de overgang venusheuvel-penis, overgang penis-balzak en/of de balzak zelf. Het wordt geadviseerd dagelijks te douchen en het operatiegebied droog te deppen met een handdoek.

Zolang er wonden zijn, lekt er wondvocht met soms wat (oud) bloed. Dit stopt vanzelf als de wonden zijn genezen. Je kunt een absorberend verband gebruiken om het wondvocht op te vangen. Wissel dit regelmatig en spoel de wonden minimaal 2 keer per dag met kraanwater onder de douche schoon. Laat de wond tussendoor ook aan de lucht drogen. Zie je een geel laagje op de wond? Spoel dit dan niet weg! Het is meestal geen pus, maar het zijn eiwitten die de wondgenezing bevorderen.  Er kunnen kleine stukjes huid afsterven bij de metaïdoioplastiek en phalloplastiek. Als dit gebeurt, is dat meestal bij de balzak. Dat kan een onaangename (wond)geur geven. Houd het gebied goed schoon zoals hierboven beschreven. Luister goed naar de instructies van de zorgprofessionals bij je zorginstelling. Als je je ernstige zorgen maakt, kan je contact opnemen met je behandelend arts.

Je krijgt bij jouw zorginstelling advies over pijnstilling na de operatie. Meestal kan je de pijn onder controle houden met medicatie die je zelf bij de drogist kan halen (bijvoorbeeld paracetamol). Als je veel pijn hebt, vraag dan je behandelend arts om advies. Jouw hormoonbehandeling wordt na de operatie begeleid door de endocrinoloog.

Na het verwijderen van de katheter kan het plassen branderig aanvoelen. De plasstraal kan in het begin sproeiend zijn of in een andere richting dan voor de operatie. Dit verbetert zodra de wonden genezen en de zwellingen afnemen. Neem de tijd om goed uit te plassen, maak er geen haastklus van.  Probeer te vermijden dat je gaat persen, met persen drukken de je spieren de plasbuis juist dicht.  Als het plassen pijnlijk is doordat de urine langs de wonden loopt, giet dan tijdens het plassen water langs het wondgebied, of plas onder de douche. Als het plassen branderig blijft voelen of als je niet goed kunt uitplassen, neem dan contact op met de zorginstelling waar je behandeld wordt.

Het kan een paar dagen duren voordat je poep weer op gang komt. Voorkom dat de poep hard wordt, drink voldoende (min. 1,5 liter) op een dag en eet vezelrijk (bijvoorbeeld groenten en fruit). Als dat onvoldoende helpt om de ontlasting zacht te houden, kun je extra vezels voorgeschreven krijgen. Veeg de billen altijd van voor naar achter af, vanaf de anus omhoog naar de rugzijde.

Wanneer je genitaal precies hersteld is en wanneer je (weer) seksueel actief kan zijn, kan je het best bespreken bij de nacontroles met de plastisch chirurg. Na een metaïdoioplastiek of een phalloplastiek is het (seksueel) 'eigen' maken van jouw penis een belangrijke uitdaging. Het is belangrijk dat je goed ontdekt wat voor jou seksueel belangrijk en prettig is, en dat je daarover spreekt met jouw (eventuele) partner(s).

Jouw seksuele leven is zeker niet alleen afhankelijk van de operatie, maar van vele psychologische en biologische factoren. Of je na de operatie kan genieten van seks, is een ingewikkelde vraag. Dat heeft niet alleen met je lichaam te maken, maar ook met hoe je je voelt. Ben je blij met jezelf en met je lijf? Kan je je ontspannen? Als je met iemand anders vrijt: voel je je dan op je gemak bij deze persoon? Vind je de ander echt leuk?

De meeste mensen kunnen na een genitale chirurgie seksuele opwinding en orgasmes ervaren, zowel bij masturbatie als met een partner. Velen zijn tevreden met hun seksuele leven, maar dat geldt niet voor iedereen. Soms is het nodig om hierover in gesprek te gaan met een partner, psycholoog of behandelend arts. Als je problemen ervaart of vragen hebt over je seksualiteit na de genitale operatie, kan een consult met een seksuoloog helpend zijn. Neem hiervoor contact op met jouw zorginstelling.